Τσαπατσούλικη διδασκαλία και αυξανόμενοι αριθμοί ανταγωνιστικών μαθητών προκαλούν στους φίλους της Γιόγκα επικίνδυνους τραυματισμούς.
Γράφει η Jennifer Perrine Wolff

Θυμάμαι τα πρώτα μου μαθήματα γιόγκα πριν από επτά χρόνια. Χρόνια καθισιού μπροστά στον υπολογιστή είχαν κάνει το σώμα μου σαν κούτσουρο, σχεδόν έτοιμο να σπάσει. Μια λάθος κίνηση θα μπορούσε να με ακινητοποιήσει για μέρες. Και αν πριν η καμπούρα μου έδειχνε πόσο σκληρά δούλευα, τώρα η νέα όρθια ευθυγράμμιση μου ήταν απόδειξη του πόσο καλή δουλειά έκανα τώρα για τον εαυτό μου.
Η Γιόγκα είχε γίνει η σωτηρία μου. Μέχρι που έγινε η καταδίκη μου.

Ήταν το πρώτο μάθημα Γιόγκα που παρακολουθούσα μετά από πολύ καιρό απουσίας από τη πρακτική μου. Καθώς η πολυάσχολη ζωή μου είχε χαλάσει τη ρουτίνα της εξάσκησής μου, δεν σκέφτηκα να επανέλθω σε μια τάξη αρχαρίων όπου θα ξανάρχιζα πιο ομαλά. Το αισθανόμουνα σαν ένα είδος υποβιβασμού, σαν να με είχαν κατεβάσει μια τάξη στη μέση της σχολικής χρονιάς. Το μάθημα πήγε καλά, μέχρι που πλησιάζαμε στο τέλος. Ο εκπαιδευτής μας είπε να μπούμε στη θέση του άροτρου (Halasana). Θυμάμαι την ανακούφιση από την απελευθέρωση της έντασης σε ολόκληρο το πάνω μέρος του σώματος μου, την απελευθέρωση των μυών από τα οστά την οποία μέσα από την πρακτική μου είχα συνηθίσει να νοιώθω κάθε φορά σε αυτή τη θέση, είχα σχεδόν εθιστεί θα μπορούσα να πω.

Και τότε ένιωσα τον έντονο σφυγμό. Ξεκίνησε στη βάση του κρανίου μου, σαν ένα αργό κάψιμο κατά μήκος του λαιμού μου. Μέσα σε μια εβδομάδα, δεν μπορούσα να σηκώσω ένα μωρό ξαδελφάκι μου. Μετά από μερικές εβδομάδες, πήγα σε έναν ειδικό αθλητίατρο. «Αυτό το εξόγκωμα εδώ είναι ένας μετατοπισμένος δίσκος. Σου τσιμπάει το νεύρο, γι’ αυτό και νοιώθεις αυτόν τον πόνο μέχρι τα δάχτυλά σου », μου είπε. Σημείωσε ότι μια πρόωρη οστεοαρθρίτιδα (κάτι που δεν είχα πάρει καθόλου χαμπάρι) μου αποδυνάμωνε τον αυχένα και τη σπονδυλική στήλη μου. Μετά από αρκετές εβδομάδες φυσικοθεραπείας, το χέρι μου λειτουργούσε κανονικά και ανώδυνα. Παρόλα αυτά, ένιωθα έξω απ’ τα νερά μου. Πώς μπορούσε η αγαπημένη μου Γιόγκα να μου δημιουργήσει ένα τέτοιο πρόβλημα;

Σχεδόν 4.500 άτομα κατέληξαν στα επείγοντα περιστατικά μετά από τραυματισμούς ενόσω ασκούνταν στη Γιόγκα στις ΗΠΑ το 2006, σύμφωνα με την Επιτροπή Ασφάλειας Καταναλωτικών Προϊόντων και Υπηρεσιών. Τις περισσότερες φορές η ζημιά συνίσταται σε θλάσεις μυών, ρήξεις στροφικού πετάλου στους ώμους, επιδείνωση του σύνδρομου του καρπιαίου σωλήνα, ρήξη χόνδρου στα γόνατα, και τραυματισμούς στην κάτω πλάτη και το λαιμό, όπως η δισκοκήλη.
Συνολικά, η Γιόγκα έχει πολύ περισσότερες δυνατότητες να θεραπεύσει από το να τραυματίσει, όπως δείχνουν διάφορες μελέτες. Οι μαθητές έχουν την τάση να σκέφτονται τη Γιόγκα ως μια ευγενή και θεραπευτική δραστηριότητα. Αλλά το γεγονός είναι ότι οι πιο βασικές στάσεις της Γιόγκα –όπως συμβαίνει και στη γυμναστική, το χορό ή οποιοδήποτε άλλο είδος σωματικής δραστηριότητας που χρειάζεται δύναμη και ευελιξία– απαιτούν ένα ορισμένο επίπεδο δεξιοτήτων και κατάρτισης για να γίνουν σωστά. Όταν η δύναμη δεν είναι απαραίτητη, η σωστή ευθυγράμμιση είναι.
Οι θιασώτες γίνονται ακόμα πιο ευάλωτοι όταν καταπονούν το εαυτό τους υπερβολικά, σε μια προσπάθεια να παρακολουθήσουν το ρυθμό του εκπαιδευτή ή να ανταγωνιστούν άλλους μαθητές.

«Η Γιόγκα παρουσιάζεται σαν μια πάρα πολύ αθώα δραστηριότητα», λέει ο Λόρεν Φίσμαν, MD, επίκουρος καθηγητής κλινικής ιατρικής αποκατάστασης στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης. «Αλλά χωρίς προσοχή, οι τραυματισμοί μπορούν να συμβούν πολύ εύκολα.» Η Σούζαν Ήτον, μια σαρανταπεντάχρονη φυσιοθεραπεύτρια στο Σαν Φρανσίσκο, ήταν πάντα αθλήτρια. Τρέχει, πεζοπορεί, κάνει άρση βαρών, και άρχισε να κάνει Γιόγκα το 2000. Αν και γνώριζε ότι δεν έπρεπε να ζορίζει το σώμα της για να μπει σε μια asana, ένα άλλο μέρος του μυαλού της απολάμβανε την πρόκληση. «Ήμουν πολύ ανταγωνιστική με τον εαυτό μου», λέει. «Ένιωθα ότι έπρεπε να εκτελώ τις στάσεις όπως ακριβώς τις παρουσιάζει ο δάσκαλος.» Η θεληματική της αυτή προσέγγιση στη Γιόγκα είχε καλά αποτελέσματα τα δύο πρώτα χρόνια, που ασκούνταν δύο-τρεις φορές την εβδομάδα. Αλλά προς το τέλος ενός μαθήματος τον Δεκέμβρη του 2002, κάτι πήγε στραβά. «Λατρεύω τη Γιόγκα, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάς ότι χρειάζεται προσοχή,» λέει.

Δυστυχώς αρκετοί εκπαιδευτές παραλείπουν να τονίζουν ότι οι μαθητές πρέπει να γνωρίζουν τα όρια του σώματός τους και να λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τα μηνύματα όταν έρχεται η ώρα για αποθέρμανση.
Ο Δρ Φίσμαν διαπίστωσε ότι ένας από τους κύριους λόγους για τραυματισμούς είναι άπειροι δάσκαλοι και «εγωιστές,» ανταγωνιστικοί μαθητές που ζορίζουν το σώμα τους.

«Οι φιλοδοξίες του σπουδαστή της Γιόγκα έχουν αλλάξει», λέει ο Δρ Φίσμαν. Πολλοί μαθητές έρχονται ψάχνοντας για ένα workout που μοιάζει με αερόμπικ ή κάποιο εντατικό σπορ, με μόνο δευτερεύοντα οφέλη από το διαλογισμό. Όμως, εξηγεί ο Τέρι Κένεντι, ιδρυτής του Ta Yoga House στη Νέα Υόρκη, «η Γιόγκα έχει να κάνει με την πρόθεση, την προσοχή και την ανάσα.» Στη Γιόγκα έχει σπουδαία σημασία και μόνο η κίνηση του σώματος προς μια κατεύθηνση , ας πούμε, για να αγγίξεις τα δάχτυλα των ποδιών σου και όχι αν αντέχεις να καταπονήσειςτο κορμί σου πιέζοντας για να το φέρεις σε αυτή τη θέση.

Αν κρατήσεις την αναπνοή σταθερή, τότε μπορείς να αρχίσεις να σταθεροποιείς και το νου, αυτή είναι η ουσία της πρακτικής. Σίγουρα δεν είναι μόνο μια στάση του σώματος με τέλεια εμφάνιση. Στην παράδοση που καθιερώθηκε εδώ και περίπου 5.000 χρόνια στην αρχαία Ινδία, η διδασκαλία της Γιόγκα γινόταν ατομικά και ήταν προσαρμοσμένη στις ανάγκες του κάθε μαθητή. Σήμερα όμως αρκετά εκατομμύρια μαθητές κάνουν την πρακτική τους σε γυμναστήρια. Πολλοί ειδικοί πιστεύουν, ότι αυτοί που διδάσκονται σε εξειδικευμένα στούντιο Γιόγκα είναι πιο πιθανό να μαθαίνουν και τις λεπτές διαφορές στην σωματική εξάσκηση που μπορούν να αποτρέψουν τους τραυματισμούς.

Μερικοί από τους δασκάλους της Γιόγκα σήμερα προέρχονται από τη μεγάλη στρατιά των ανέργων, που περιλαμβάνει μεν ανθρώπους ευσυνείδητους αλλά συχνά χωρίς επαρκείς γνώσεις ανατομίας και φυσιολογίας, σωστή αντίληψη για τη φροντίδα του μαθητή και εμπειρία για να είναι σε θέση να διδάξουν. Για να διδάξει κανείς Γιόγκα δεν απαιτείται από το νόμο ή την πολιτεία κάποια συγκεκριμένη πιστοποίηση ή ειδική εκπαίδευση. Η Yoga Alliance συνιστά οι δάσκαλοι να έχουν ένα απόλυτο ελάχιστο 200 ωρών εκπαίδευσης, και έχει δημιουργήσει ένα μητρώο δασκάλων και σχολείων που πληρούν τις προδιαγραφές της. Αλλά η συμμετοχή είναι εθελοντική: οι δάσκαλοι μπορούν εξίσου εύκολα να πιστοποιηθούν με προγράμματα του Σαββατοκύριακου ή μαθήματα on-line. «Εάν είσαι ένας ευκαιριακός δάσκαλος και θέλεις να προσθέσεις τη Γιόγκα στο «ρεπερτόριό» σου μπορείς να το κάνεις με ένα διήμερο εκπαίδευσης», λέει ο Κένεντι. «Μπορεί να νομίζεις ότι έχεις τα προσόντα, αλλά αυτό έχει και τις προκλήσεις του και την ευθύνη του.» Οι μαθητές πρέπει να βλέπουν με επιφύλαξη ένα δάσκαλο που μεταδίδει -είτε ρητά είτε έμμεσα- το μήνυμα ότι ο καθένας μπορεί να μπει σε οποιαδήποτε στάση μόνο και μόνο αν προσπαθήσει. Η Ashtanga, το δημοφιλές, γρήγορο στιλ Γιόγκα, ήταν αρχικά σχεδιασμένο για την ανάπτυξη της ευλυγισίας των παιδιών και την ενδυνάμωση των αρθρώσεων, λέει η Κράφτσοου.
Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι και ένας σαραντάχρονος δεν μπορεί να χτίσει τη δύναμη για να το κάνει. Είναι όμως σημαντικό για την ασφάλεια και την πρόοδο του κάθε ασκούμενου να αναγνωρίζει και να αποδέχεται τα όρια του.

«Το παραμικρό λάθος στην ευθυγράμμιση του σώματος, ακόμα και στο ένα τέταρτο της ίντσας, μπορεί να κάνει τη διαφορά μεταξύ κάτι που προκαλεί τραυματισμό και κάτι που θεραπεύει,» λέει η Έλενα Μπράουερ, ιδρυτής του στούντιο Virayoga στη Νέα Υόρκη.
Ακόμη και χωρίς ιδιαίτερα μαθήματα, είναι δυνατό να καρπωθεί κανείς τα οφέλη της γιόγκα και να αποφύγει τραυματισμούς. Ψάξε για μικρές τάξεις, όπου οι δάσκαλοι είναι πιστοποιημένοι από τη Yoga Alliance. Οπωσδήποτε ενημέρωσε τον εκπαιδευτή σου για τυχόν σωματικά προβλήματα που έχεις, ζήτησε τις τροποποιημένες εκδοχές μιας στάσης αν νοιώθεις ότι έχεις πρόβλημα και μείνε ακριβώς εκεί που αισθάνεσαι καλά σήμερα. Άκουσε το σώμα σου. Αν πιάσεις τον εαυτό σου να κρατάει την αναπνοή σε μια στάση, αυτό είναι ένα απλό σημάδι ότι θα πρέπει να χαλαρώσεις.

Η Jennifer Perrine Wolff είναι βραβευμένη ερευνητής δημοσιογράφος και δοκιμιογράφος. Οι εργασίες της έχουν δημοσιευτεί σε έντυπα και internet, όπως:
Self, New York, Men’s Health, and the New York Times.

Pin It on Pinterest

Share This

Μοιραστείτε!

Μοιραστείτε το με τους φίλους σας!

Γράψου στο Newsletter μας!

Γράψου στο Newsletter μας!

Θέλεις να λαμβάνεις νέα άρθρα και να μαθαίνεις πρώτος για τα Workshops που διοργανώνουμε;

Γράψου τώρα στο newsletter μας!

Η εγγραφή σας ήταν πετυχημένη. Σας ευχαριστούμε!