Συχνές ερωτήσεις
1. Τι σημαίνει η λέξη Hatha ;
2. Τι σημαίνει η λέξη Om ;
3. Χρειάζεται να είμαι χορτοφάγος για να κάνω yoga;
4. Πόσες φορές την εβδομάδα πρέπει να εξασκούμαι στη yoga;
5. Πώς η yoga διαφέρει από αλλά προγράμματα fitness ή διατάσεων;
6. Είναι η yoga θρησκεία;
7. Δεν είμαι ευλύγιστος, μπορώ να κάνω yoga;
8. Τι χρειάζομαι για να ξεκινήσω;
9. Γιατί δεν πρέπει να έχουμε καταναλώσει γεύμα 2-3 ώρες πριν την πρακτική μας;
Στη λέξη hatha αποδίδεται η έννοια ενδιάθετος, με πρόθεση, ή δυναμικός. Η Hatha yoga αναφέρεται σε ένα σύνολο φυσικών ασκήσεων (γνωστές και σαν asanas ή στάσεις), όπως και διάφορων σειρών από asanas, σχεδιασμένες για να ευθυγραμμίσουν τους μυς, τα οστά έως και την επιδερμίδα. Οι στάσεις έχουν ένα ακόμα στόχο, να ανοίξουν τα πολλά ενεργειακά κανάλια του σώματος -κυρίως το κεντρικό κανάλι τη σπονδυλική στήλη- ώστε η ζωτική μας ενέργεια να ρέει ανεμπόδιστα. Μια ακόμη απόδοση της λέξης Hatha, είναι HA = Ήλιος και ΤΗΑ = Σελήνη. Εδώ γίνεται αναφορά στην ισορροπία ανάμεσα στην ‘αρσενική’ διάσταση -ενεργό, ζεστό, ήλιος- και στη ‘θηλυκή’ διάσταση -κρύο, παθητικό, σελήνη- που βρίσκονται μέσα μας. Η Hatha yoga είναι μια πορεία, προς τη δημιουργία ισορροπίας αλλά και προς την ενοποίηση των αντιθέτων. Αναπτύσσουμε στο φυσικό μας σώμα δύναμη και ευλυγισία, επίσης μαθαίνουμε να προσπαθούμε χωρίς να παραβιάζουμε τα όρια μας και να ‘αφηνόμαστε’ στη κάθε στάση (asana). Η Hatha yoga είναι ένα εργαλείο για να μεταπλάσσουμε τον εαυτό μας. Μας ζητά να εστιάσουμε την προσοχή μας στην αναπνοή μας και να είμαστε περισσότερο ανοιχτοί στο παρόν, στο εδώ και τώρα και στην εξέλιξη της κάθε στιγμής.
Το Om είναι ένα μάντρα (mantra) ή μια δόνηση που παραδοσιακά στην Ινδία, απαγγέλλεται στην αρχή και στο τέλος κάθε μαθήματος yoga . Λέγεται ότι είναι ο ήχος του σύμπαντος.
Τι σημαίνει αυτό; Κατά ένα περίεργο τρόπο οι αρχαίοι yogis ήξεραν ότι οι σύγχρονοι επιστήμονες μας ανακοινώνουν σήμερα, δηλαδή ότι ολόκληρο το σύμπαν διέπεται από κίνηση. Τίποτα δεν βρίσκεται σε στερεά κατάσταση, τίποτα δεν είναι ακίνητο. Οτιδήποτε υπάρχει γύρω μας πάλλεται δημιουργώντας μια ρυθμική δόνηση, την οποία οι αρχαίοι yogis αναγνώριζαν στον ήχο του Om. Μπορεί να μην είμαστε σε θέση να αναγνωρίσουμε αυτό τον ήχο στη καθημερινότητα της ζωής μας, μπορούμε όμως να τον νοιώσουμε στο θρόισμα των φθινοπωρινών φύλλων, στο κύματα που χαϊδεύουν την ακτή, στο εσωτερικό ενός κοχυλιού της θάλασσας. Η απαγγελία του Om μάς επιτρέπει να αναγνωρίσουμε την εμπειρία μας και να αισθανθούμε ότι δεν είμαστε τίποτα άλλο παρά μια αντανάκλαση της συμπαντικής κίνησης, όπως η δύση του ήλιου, η ανατολή της σελήνης, η άμπωτη και η παλίρροια ή ο χτύπος της καρδιάς. Καθώς απαγγέλλουμε το Om, αφηνόμαστε σε αυτή τη συμπαντική κίνηση για μια διαδρομή, μέσα από την αναπνοή μας, την επίγνωση, τη φυσική μας ενέργεια και νοιώθουμε μια μεγαλύτερη σύνδεση η οποία μας ανυψώνει, αλλά παράλληλα είναι και κατευναστική.
3. Χρειάζεται να είμαι χορτοφάγος για να κάνω yoga;
Η πρώτη αρχή στη φιλοσοφία της yoga είναι η ahimsa, η οποία σημαίνει ‘μη βία’ προς τον εαυτό μας και προς όλα τα έμβια όντα. Μερικοί θεωρούν ότι αυτή η αρχή συμπεριλαμβάνει και τη διατροφή τους οπότε απέχουν από όλες τις ζωικές τροφές, κυρίως οτιδήποτε ζωντανό, κρέας, ψάρι, κοτόπουλο κλπ, και τα παράγωγα τους. Υπάρχει ένας ανοιχτός διάλογος στη κοινότητα της yoga σε αυτό το θέμα. Θα έλεγα ότι είναι καθαρά ζήτημα προσωπικής επιλογής και θέσης. Αν σκέφτεστε να γίνεται χορτοφάγος σιγουρευτείτε ότι έχετε λάβει υπόψη την κατάσταση της υγείας σας και αυτή το επιτρέπει, όπως επίσης και πόσο θα επηρεάσει αυτή η επιλογή σας το άμεσο περιβάλλον σας. Αν έχουμε επιλέξει να είμαστε χορτοφάγοι δεν θα πρέπει να το επιβάλουμε και στους γύρω μας -μια τέτοια συμπεριφορά επιβολής ακυρώνει το σκοπό της.
4. Πόσες φορές την εβδομάδα πρέπει να εξασκούμαι στη yoga;
Η yoga είναι αξιοθαύμαστη, ακόμα και αν εξασκείστε μόνο μία φορά την εβδομάδα θα βιώσετε τα οφέλη της πρακτικής σας. Αν μπορείτε περισσότερο, τότε σίγουρα θα απολαύσετε περισσότερα οφέλη. Μια πρόταση είναι να ξεκινήσετε με δύο φορές την εβδομάδα για 1 ή 1 ½ ώρα την φορά, αν μπορείτε μόνο 30 λεπτά την φορά, αλλά συχνότερα και αυτό καλό είναι. Μην αφήσετε τους χρονικούς περιορισμούς ή τους μη ρεαλιστικούς στόχους να γίνουν εμπόδια στην πρακτική σας κάνετε όσο και ότι καλύτερο μπορείτε και μην ανησυχείτε αν είναι αρκετό. Πιθανότατα θα διαπιστώσετε σε λίγο καιρό ότι η επιθυμία σας για πρακτική αυθόρμητα θα μεγαλώνει και θα βρίσκετε τον εαυτό σας να εξασκείται όλο και συχνότερα και με περισσότερη συνέπεια. Ένας από τους δασκάλους μου έλεγε:
«Εξασκηθείτε μία φορά την εβδομάδα και θα απελευθερώσετε σταδιακά την ένταση, εξασκηθείτε δύο φορές την εβδομάδα για να διατηρήσετε καλή υγειά, εξασκηθείτε τρεις με πέντε φορές την εβδομάδα για να μεταμορφώσετε το σώμα σας, το νου σας, και να αλλάξετε ριζικά τη ζωή σας.»
5. Πώς η yoga διαφέρει από αλλά προγράμματα fitness ή διατάσεων;
Αντίθετα από τις διατάσεις ή τα προγράμματα fitness, η yoga είναι παραπάνω από φυσική άσκηση. Το οκταπλό μονοπάτι του Patanjali διευκρινίζει ότι η φυσική άσκηση είναι μόνο μία από τις πολλές διαστάσεις της yoga. Ακόμα και μέσα στη φυσική της άσκηση η yoga είναι μοναδική γιατί συνδέουμε την κίνηση του σώματος και τις μεταπτώσεις του νου, με το ρυθμό της αναπνοής μας. Η σύνδεση του σώματος, του νου και της αναπνοής βοηθάει να κατευθύνουμε την προσοχή προς το εσωτερικό μας, μαθαίνουμε να αναγνωρίζουμε τους μηχανισμούς των σκέψεων μας, χωρίς να βάζουμε ταμπέλες, χωρίς να τις κρίνουμε ή να προσπαθούμε να τις αλλάξουμε με απότομο τρόπο. Αποκτούμε μεγαλύτερη επίγνωση της εμπειρίας μας, καθώς η μια στιγμή διαδέχεται την επόμενη. Αυτή η επίγνωση που καλλιεργούμε είναι που κάνει τη yoga μια μέθοδο ξεχωριστή, παρά μια υποχρέωση ή ένας στόχο που πρέπει να εκπληρωθεί. Το σώμα σας θα γίνει πιθανότατα πιο ευλύγιστο και νους σας πιο ευέλικτος.
Η yoga ΔΕΝ είναι θρησκεία. Είναι μια φιλοσοφία που ξεκίνησε στην Ινδία, εκτιμάται ότι οι ρίζες της φτάνουν έως και 5.000 χρόνια πίσω. Ο πατέρας της yoga λέγεται ότι είναι ο Patanjali ο οποίος έγραψε το κείμενο Yoga Sutra. Αυτές οι γραφές παρέχουν ένα πλαίσιο πνευματικής ανάπτυξης και βαθιάς γνώσης του φυσικού και διανοητικού σώματος. Η yoga μερικές φορές συνυφαίνεται με άλλες φιλοσοφίες όπως ο Ινδουισμός ή ο Βουδισμός, αλλά δεν είναι απαραίτητο να τις μελετήσετε για να εξασκηθείτε στη yoga. Όπως δεν είναι απαραίτητη και η παραίτηση από τις όποιες θρησκευτικές πεποιθήσεις έχουμε στη ζωή μας.
7. Δεν είμαι ευλύγιστος, μπορώ να κάνω yoga;
Ναι! Είστε ο καλύτερος υποψήφιος για μαθήματα yoga. Πολλοί πιστεύουν ότι πρέπει να είναι ευλύγιστοι για να αρχίσουν μαθήματα yoga, αλλά αυτό μοιάζει λίγο σαν να σκέφτεσαι ότι πρέπει να παίζεις τένις για να πάρεις μαθήματα τένις. Ελάτε όπως είστε, και θα ανακαλύψετε ότι η πρακτική εξάσκηση της yoga θα σας βοηθήσει ώστε να αποκτήσετε ευλυγισία. Αυτή η νέα ευκινησία που θα αποκτήσετε θα είναι συνδυασμένη με δύναμη, συγχρονισμό στο σώμα και στο νου, βελτιωμένη καρδιαγγειακή υγεία, όπως επίσης μια αίσθηση φυσικής εμπιστοσύνης και γενικότερης ευεξίας.
8. Τι χρειάζομαι για να ξεκινήσω;
Αυτό που πραγματικά χρειάζεστε για να ξεκινήσετε yoga είναι το σώμα σας, το νου σας και λίγη περιέργεια. Αλλά είναι επίσης εξυπηρετικό να έχετε άνετα ρούχα για άσκηση, δεν χρειάζεστε κάποια ειδικά παπούτσια γιατί θα είστε ξυπόλυτοι. Καλό θα ήταν να φέρετε μαζί σας κάποια πετσέτα ίσως. Καθώς η πρακτική σας θα εξελίσσεται μπορεί να χρειαστείτε να αγοράσετε το δικό σας στρωματάκι για yoga, γιατί κάποια κέντρα παρέχουν στρωματάκι ή βοηθήματα για το μάθημα, ενώ κάποια αλλά όχι θεωρώντας ότι είναι καλύτερο κάθε μαθητής να έχει το προσωπικό του στρωματάκι.
9. Γιατί δεν πρέπει να έχουμε καταναλώσει γεύμα 2-3 ώρες πριν την πρακτική μας;
Στην πρακτική της yoga κάνουμε περιστροφές της σπονδυλικής στήλης, κάνουμε κάμψεις εμπρός πίσω και άλλες κινήσεις, αν δεν έχετε χωνέψει το γεύμα σας, τότε αυτό θα σας δημιουργήσει ένα αίσθημα τουλάχιστον δυσάρεστο. Αν είστε τύπος που χωνεύει γρήγορα και σκέφτεστε ότι μπορεί να πεινάσετε η νοιώσετε αδυναμία κατά τη διάρκεια του μαθήματος, τότε δοκιμάστε ίσως να έχετε ένα μικρό γεύμα, όπως ένα γιαούρτι ή λίγους ξηρούς καρπούς ή ένα χυμό 30 λεπτά – 1 ώρα πριν το μάθημα.